Theo Luật Năng lượng nguyên tử và Thông tư số 08/2010/TT-BKHCN ngày 22 /7/2010 của Bộ Khoa học và Công nghệ hướng dẫn về việc khai báo, cấp giấy phép tiến hành công việc bức xạ và cấp chứng chỉ nhân viên bức xạ. Giấy phép tiến hành công việc bức xạ có thời hạn trong vòng 3 năm, sau 3 năm cơ sở phải tiến hành các thủ tục gia hạn giấp phép tiến hành công việc bức xạ. Tính đến tháng 7/2012, có 72/111 cơ sở bức xạ (chiếm 64,86%) chưa tiến hành gia hạn giấp phép tiến hành công việc bức xạ theo đúng quy định. Nguyên nhân của việc này là do quản lý cơ sở , người phụ trách ATBX: chưa nắm rõ trách nhiệm của mình, lưu giữ hồ sơ chưa đầy đủ; chưa thực hiện kiểm định thiết bị hàng năm theo quy định. Bên cạnh đó các cơ sở bức xạ chưa tuân thủ nghiêm túc quy định về ATBX trong quá trình vận hành sử dụng thiết bị X-quang y tế: còn để nhiều người chờ trong phòng chụp, không khép kín cửa khi vận hành máy, ít sử dụng yếm/áo chì che cho bệnh nhân,…...Đây chính là một trong những nguyên nhân có thể dẫn đến những rủi ro về bức xạ.
Nhiều người trong phòng chụp và không được che chắn
Sở khoa học và công nghệ thực hiện việc cấp chứng chỉ Nhân viên bức xạ cho Phụ trách an tòan bức xạ tại các cơ sở bức xạ từ năm 2010. Hiện nay trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh có khoảng hơn 504 cơ sở y tế có sử dụng thiết bị X-quang phục vụ cho việc chẩn đoán và điều trị. Tuy nhiên tính đến này số lượng Chứng chỉ nhân viên bức xạ (NVBX) đã được cấp từ năm 2010 chỉ có 160 chứng chỉ ( chiếm 31,7% trên tổng số 504 cơ sở bức xạ). Nguyên nhân là do cơ sở bức xạ không tuân thủ quy định mới theo Luật Năng lượng nguyên tử hoặc các cá nhân đề nghị cấp Chứng chỉ NVBX chưa đủ các điều kiện như : chưa qua lớp đào tạo ATBX, bằng cấp chuyên môn không phù hợp…
Quy định của nhà nước
Theo Thông tư số 08 /2010/TT-BKHCN ngày 22/7/2010 của Bộ Khoa học và Công nghệ, các cơ sở đã quá hạn giấy phép phải tiến hành làm hồ sơ cấp phép mới và thời gian quá hạn giấy phép sẽ được tính như họat động không phép, hồ sơ này sẽ được chuyển qua Thanh tra Sở KH&CN để xử lý theo quy định trước khi làm lại hồ sơ cấp phép mới và bị xử phạt vi phạm hành chính theo Nghị định số: 111/2009/NĐ-CP, ngày 11/12/2009 của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử.
Đối với cấp chứng chỉ nhân viên bức xạ: tất cả các cơ sở bức xạ khi làm hồ sơ cấp phép gia hạn hay bổ sung giấy phép tiến hành công việc bức xạ, chứng chỉ NVBX của người phụ trách an toàn bức xạ là một thủ tục bắt buộc trong hồ sơ cấp phép. Cũng theo Nghị định 111/2009/NĐ-CP, ngày 11/12/2009 của Chính phủ tại Điều 12 quy định về hành vi vi phạm quy định về chứng chỉ nhân viên bức xạ: Phạt tiền từ 6.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với hành vi bố trí người không có chứng chỉ nhân viên bức xạ đảm nhiệm công việc Phụ trách an tòan bức xạ của cơ sở.
Để giải quyết tình trạng này, đề nghị Thanh tra Sở Khoa học và Công nghệ triển khai kế hoạch thanh tra diện rộng và có hình thức xử lý nghiêm khắc với các trường hợp không gia hạn giấy phép đúng quy định, chưa thực hiện đầy đủ các quy định của pháp luật trong lĩnh vực an tòan bức xạ.
P Q Trúc - Phòng Quản lý Công nghệ